Eeuwenoude olijfgaarden e-MTB klim: Nazaré naar Santa Rita de Cós

De meeste rijders die een tocht vanuit Nazaré boeken, komen nooit voorbij de snelweg naar het oosten. Deze wel. Vijftig kilometer en 900 hoogtemeters op een Orbea Wild eMTB, door olijfgaarden geweven die ouder zijn dan het land zelf, naar een heuveltopkapel waar bijna niemand buiten de parochie van heeft gehoord.

De stad uit, het achterland in

Je rolt vanuit Nazaré weg over de oude vissersweg, klimt voorbij Pederneira op weg naar Famalicão, en de kust valt achter je weg. Het verkeer dunt uit en verdwijnt dan. De route is van hier af grotendeels boerenpaden en bosbouwwegen. Aangestampt kalksteen. Rode klei waar het nat is geweest, een paar korte asfaltstroken tussen gehuchten. De Bosch Performance CX motor onder je vangt het verloop op. Wat jij meeneemt is fietsbeheersing voor de technische afdalingen op de terugweg.

De olijfgaarden boven Cós

Rond kilometer 18 tilt de route zich het olijvenland boven Cós in. Sommige van deze bomen zijn ouder dan Portugal. Gesnoeid, hol van stam, nog steeds productief. Eind september is de oogst aan de gang en ruik je de pers voordat je hem ziet: groen, grasachtig, licht bitter, de regionale olie zwaar van de polyfenolen die deze kalksteenbodem voortbrengt. De dorpen hier — Maiorga, Casal de Santa Catarina, een reeks naamloze gehuchten ertussen — zijn eerst werkende boerderijen en pas in de tweede plaats toeristische routes. De lunch valt, als de timing goed zit, bij een tasca waar het gerecht van de dag is wat de kok die ochtend heeft gekocht.

Santa Rita op de heuvel

De laatste klim naar Santa Rita is degene die je benen zullen onthouden. Onder de drie kilometer, maar het verloop blijft daar voor het grootste deel boven de 9% en de ondergrond is plaatselijk los. De beloning is de kleine gotisch-barokke kerk op de heuveltop, gesticht in de dertiende eeuw toen deze bergkam een belangrijk religieus kruispunt was tussen Alcobaça en Leiria. Het is nog steeds een werkende parochiekerk, geopend door de sleutelhouder in plaats van door een kassa, en op de meeste dagen heb je het binnenplein voor jezelf. Het uitzicht vanaf de porch reikt naar het westen tot aan de Atlantische Oceaan en naar het oosten het kalksteengebied van de Serra dos Candeeiros in.

De afdaling door het bos

De terugweg gaat door kurkeik, eucalyptus en maritieme den. De standaard Estremadura-bosmix, behalve dat de trails niet standaard zijn. Wortels, ingebed kalksteen, twee of drie drop-ins die steil genoeg zijn dat de gids ze aanwijst voordat je je committeert. Dit is waar de e-MTB geen klimhulp meer is en een afdaalinstrument wordt. Het extra gewicht blijft geplant. Heb je het afgelopen jaar technische singletrack gereden, dan komt het goed. Heb je dat niet, zeg het dan tijdens de briefing en de gids kiest de schonere B-lijn.

Wanneer te gaan

Lente en herfst zijn het best. In april en mei staat de brem in bloei over de heuvels, zijn de trails plakkerig na de winterregen en blijft de klim koel. In oktober vullen de ochtenden in het dal onder Pederneira zich met mist en fiets je er rond de 200m-contour uit in heldere zon. Juli en augustus zijn rijdbaar, hoewel de klim naar Santa Rita in het middaglicht zwaarder is dan de cijfers doen vermoeden. Vertrek vroeg. De fiets draait een 650Wh-accu in Eco-Tour-stand en de gids heeft het gereedschap en reservemateriaal voor de dag bij zich. Privégroep, het tempo en de lunchstop passen zich aan de rijders aan. De gids is een local die deze lus in elk seizoen heeft gereden.